Köpek ve kedilerde de tıpkı insanlarda olduğu gibi kalp ve dolaşım sisteminin gelişimi anne karnında başlamakta ve doğuma kadar geçen süre boyunca bu gelişim kademeli olarak sürmektedir. Hatta, doğumdan kısa bir süre sonra dahi gelişim devam etmekte ve hayati kalp yapılarının oluşumu tamamlanmaktadır. Gelişim sürecinde meydana gelen herhangi bir sorun, hormonal dengesizlikler, genetik yatkınlıklar, ailesel yatkınlık, bebeğe zarar verebilecek ilaç kullanımı ve annenin geçirdiği bulaşıcı hastalıklar gibi nedenler doğmasal kalp hastalıklarının oluşmasına neden olmakta ve küçük dostlarımızı tehdit etmektedir.

Doğmasal kalp hastalıklarının görülme sıklığı nedir?

Hayvan hastanelerine getirilen her 1000 genç köpekten yaklaşık 8’ini doğmasal kalp hastalıklı hayvanlar oluşturmaktadır. Nispeten düşük görülen bu oran gerçekte çok daha fazladır. Bunun en önemli nedeni; doğmasal kalp hastalıkları nedeniyle yenidoğan hayvanların büyük bir kısmının daha rapor edilmeden yaşamın ilk dakikalarında kaybedilmesidir. Kedilerde ise doğmasal kalp hastalıklarının görülme sıklığı köpeklere göre daha azdır. Yaklaşık her 1000 kedinin 1’inde doğmasal kalp sorunları mevcuttur.

En sık görülen doğmasal kalp hastalıkları nelerdir ve hangi ırklarda daha sık karşılaşılır?

Köpeklerde en sık karşılaşılan doğmasal kalp hastalıklarının başında; damar darlıkları (pulmonik stenoz ve aortik stenoz) ve kalp odacıklarını ayıran duvarlardaki delikler (patent duktus arteriosus ve septal defektler) ilk sırada yer almaktadır.

Doğmasal kalp hastalıklarına yatkın ırklar
Doberman, Samoyed, İngiliz Buldog, Septal Defektler (kalp odacıklarını ayıran duvarlardaki delikler)
Golden Retriever, Rotweiller, Alman Çoban Köpeği, Bokser, Buldog ve Samoyed ırkı köpeklerde Aortik stenoz (damar darlıkları)
Minyatür Schnauzer, White Terrier, Cocker Spaniel, Beagle ve Şivava ırkı köpeklerde Pulmonik Stenoz (damar darlıkları)
Maltez, Pomeryan, Poodle, Yorkshire Terrier, Collie, Cocker Spaniel, Alman Çoban Köpeği, Şivava ve Labrador Retriever ırkı köpekler Patent Duktus Arteriosus (kalp odacıklarını ayıran duvarlardaki delikler)
Kedilerde ise doğmasal kalp hastalıkları yönünden ırk yatkınlığı bulunmamaktadır. Sıklıkla kedilerde de patent duktus arteriosus, septal defektler ve aortik stenoz ile karşılaşılmaktadır.  

Anne, baba, kardeşler veya yakın secerelerinde doğmasal kalp hastalığı olan veya yatkın ırklar içinde yer alan bebek kedi ve köpeklerde risk oldukça artmaktadır. Lütfen doğmasal kalp hastalıklarına yatkın ırklara sahip hasta sahipleri olarak erken tanıda önemli olan periyodik kalp muayeneleri yaptırmayı ihmal etmeyelim.

Doğmasal kalp hastalıklarının belirtileri nelerdir?

Sağlıklı bebek kedi ve köpekler oldukça hareketli olmaktadırlar. Devamlı ayaklarınızın altında dolanmakta, oyun istemekte, sık miyavlayarak mama istemekte, siz uyurken gecenin ileri saatlerinde uyanarak sizleri de uyandırmakta ve bundan büyük zevk almaktadırlar. Bu kadar hareketli olan sağlıklı bebek kedi ve köpeklerde; dikkat çeken büyüme geriliği, çabuk yorulma, hızlı nefes alma, dilde morarma, sık solunum yolu enfeksiyonu geçirme ve bayılma gibi belirtiler doğmasal kalp hastalıklarının en önemli belirteçleridir. Bazı bebek kedi ve köpeklerde ise dikkat çeken tek klinik bulgu dışardan da görülebilecek şekilde çarpıntı olmaktadır. Hayvan sahipleri, kedi ve köpeklerinin göğüs bölgelerine ellerini koyduklarında bu çarpıntıları hissettiklerinden bahsetmektedirler.

Bebek kedi ve köpeklerde duyulan her üfürüm hastalık olmayabilir.

Hekimleriniz olarak bizler bebek kedi ve köpeklerin kalp muayeneleri sırasında üfürümleri sıklıkla belirlemekteyiz. Fakat, üfürümü olan kedi ve köpeklerin hepsinde doğmasal kalp hastalığı bulunmuyor. Her ne kadar doğmasal kalp hastalıklarının hepsinde kendine özgü üfürüm çeşidi bulunsa da, bebek kedi ve köpeklerde 4-5 aylık yaşa kadar masum üfürümler olarak tanımlanan ve deneyimli veteriner hekimler tarafından ayırt edilebilen zararsız üfürümler bulunmakta.

Doğmasal kalp hastalıklarının tanısı nasıl koyulur?

Bebek kedi ve köpeklerde; dikkat çeken büyüme geriliği, çabuk yorulma, hızlı nefes alma, dilde morarma ve bayılma gibi belirtiler ile karşılaştığınızda en kısa sürede veteriner hekiminize başvurunuz. Hekiminiz; fiziksel muayene, kan analizleri, göğüs röntgenleri, EKG, ekokardiyografi ve holter kaydı gibi yöntemleri kullanarak küçük dostlarınızın kalp hastalığını teşhis edecektir. Lütfen bu konuda (veteriner kardiyoloji) kendini geliştirmiş uzman veteriner hekimlerin bilgisine güveniniz.

Ekokardiyografi doğmasal kalp hastalıklarının kesin tanısı için kullanılan bir ultrasonografi yöntemidir. Öncesinde anestezi gerektirmemekte, basitçe uygulanabilmekte ve hızlı tanı koyulmasını sağlamaktadır. 

Doğmasal kalp hastalıkları nasıl tedavi edilir?

Bebek kedi ve köpeklerde doğmasal olarak şekillenebilen delik ve darlıkların sayısı, yerleşimi, yaygınlığı ve büyüklüğü ortaya çıkacak klinik belirtileri etkileyerek tedavi çeşitlerini değiştirmektedir. Bazı doğmasal kalp hastalıkları ilaçla bir süre izlenebilirken bazılarının ise zaman kaybetmeden operasyon ile düzeltilmesi gerekmektedir. Veteriner kardiyoloji alanında uzman veteriner hekiminiz bu konuda sizleri bilgilendirecektir. Veteriner kardiyoloji alanındaki merkezlerin sayısının artması, bu alanda çalışan uzman veteriner hekim ve akademisyenlerin gayretleri ve işbirliğiyle; artık ülkemizde de doğmasal kalp hastalığı bulunan küçük dostlarınızın bazı tedavileri dünyadaki örneklerine benzer şekilde gerçekleştirilebilmektedir.

Doğmasal kalp hastalığı bulunan hayvanlarda dikkat edilmesi gerekenler

Bebek kedi ve köpeklerde doğmasal kalp hastalıklarının çok çeşitli olduğu ve takip gerektirdiği unutulmamalıdır. Bu konuda küçük dostlarımızın periyodik veteriner hekim kontrollerinin yapılması önerilmektedir. Ayrıca doğmasal kalp hastalıklı küçük dostlarımızın aşırı egzersizden kaçınmasının sağlanması ve mikrobik hastalıklar yönünden özellikle korunmaları gerekmektedir. Bu açıdan bebek kedi ve köpeklerin aşılamalarının ihmal edilmemesini ve aşısız hayvanlarla temastan kaçınılmasını öneriyoruz. Bazı kalp hastalıkları özel diyet gerektirdiğinden veteriner hekimlerin tavsiyelerine dikkat edilmesi de ayrıca önemli olmaktadır. Yatkın ırklar içinde yer alan bebek kedi ve köpeklerin 6 ayda bir kalp muayenelerinden geçirilmesini tavsiye ediyoruz. Hekiminiz tarafından reçete edilen ilaçların zamanında ve uygun dozda kullanımının sağlanması da hasta sahipleri olarak dikkat edeceğimiz diğer bir nokta.