Yaz mevsiminin beraberinde getirdiği bu sıcak günler; aşırı kilolu, kalp hastalığı bulunan özellikle kısa burunlu yaşlı küçük dostlarımız için fazladan bir risk anlamına geliyor. Bu risk; küçük dostlarımızda önceden tanısı konulmuş kalp hastalıklarının ağırlaşması ya da doğmasal kalp sorunlarına ait klinik belirtilerin daha da belirginleşmesi şeklinde kendini göstermekte.

Sıcak havalarda kalp hastası hayvanlara dikkat!

Sıcak havaların yarattığı aşırı terleme ve sıvı kaybı canlılarda kalp hızını artırarak tansiyonu düşürmektedir. İnsanlardaki çoklu sistemlerin aksine köpek ve kediler, ter bezlerinden yoksun olmaları nedeniyle vücutlarındaki fazla ısıyı büyük oranda solunum yoluyla uzaklaştırabilmektedirler. Dolayısıyla küçük dostlarımızın yüksek ısı derecelerine uyum sağlamaları çok daha güç olmaktadır. Normal ısı değerlerinde kardiyak çıkışın % 5-10’u deri vaskülarizasyonuna harcanırken, ısı stresinin yarattığı hipertermik ortam nedeniyle derinin dolaşımdan aldığı pay kardiyak çıkışın %50’sini bulabilmektedir. Bu destek kalp atım sayısı artırılarak sağlanmaktadır. Kalp hastalıklı petlerde ise kardiyak rezerv termoregülasyonu sağlamakta yetersiz kalmakta bu durum hastaya klinik belirti olarak yansımaktadır.

Hipertermi ilişkili klinik belirtiler rektal ısının 41-43 0C aralığında olduğunda ortaya çıkmaktadır. Bu tür petlerde konjestif müköz membranlar, taşikardi, ataksi, kusma, diyare, hipersalivasyon, kas tremorları ve bilinç kaybı şekillenebilmektedir. Hipertermi nedeniyle şekillenmeye başlayan hücresel protein kaybı, laktik asidozis ve yetersiz kalp çıkışının yarattığı dolaşım yetersizliği çoklu organ hasarlarını tetiklemektedir. Sıcak yaz ayları ve ısı stresinin kalp ve dolaşım fonksiyonlarını olumsuz etkilemesi sonucunda, kalp hastalıklı ya da geriatrik köpek ve kedilerde kardiyak klinik belirtiler daha da belirginleşmekte ve kötüleşmektedir.

Kardiyak çıkış azalması sonucu yetersiz doku perfüzyonu metabolik asidozis ile sonuçlanmakta, dehidrasyon nedenli hematokrit artışı belirgin olmakta ve elektrolit anormallikleri sonucu serebral ödem ve hatta ölümle sonuçlanabilecek durumlar şekillenebilmektedir. Kardiyak aritmiler aşırı ısı artışına maruz kalmış köpeklerde ölüm nedenleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Hasta sahipleri yaz aylarında kliniklere çoğunlukla; küçük dostlarının nefes darlığı şikayetlerinin daha da kötüleştiği, egzersiz yapma ve oyun kapasitelerinin azaldığı ya da bu belirtilerle tedavi edilen hastaların şikayetlerinin arttığı ve bayılma epizotlarının sıklaştığı bilgisiyle gelmektedir. Sıcak yaz gecelerinde öksürük şikayetleri artan köpekler sık sık uyanmakta ve uyku kaliteleri azalmaktadır. Kedilerde ise nefes nefese kalma ve ani başlayan arka ayaklardaki kısmi ya da tam felç durumu özellikle yaz aylarında dikkat çekici olmaktadır. Bu durumdaki küçük dostlarımız hasta sahiplerini de huzursuz etmekte ve endişeye sevk etmektedir.

Hekim kontrollerini aksatmayın

Kalp ilaçlarının etkilerinin sıcak yaz aylarında değişebileceği ve tekrar doz ayarlamasının yapılabileceği akılda tutulmalıdır. Bunun için hasta sahipleri hekimleri ile temasta olmalı ve doktorlarının önerilerine dikkat etmelidir. Kalp ilaçlarının özellikle sıcak yaz aylarında hekim önerisi olmadan kesilmesi, dozlarının değiştirilmesi çok daha tehlikeli olabilmektedir. Hasta sahipleri küçük dostlarının kardiyak kontrollerine özellikle yaz aylarında çok daha fazla özen göstermelidir. Hipertermiye maruz kalmış kalp hastalıklı petlerde; hastanın stabilizasyonun sağlanması birinci öncelik olmalıdır.

Dehidrasyon ve elektrolit dengesizliği kan analizleriyle doğrulanmalı ve damar içi nispeten soğuk sıvı replasmanı ve oksijenasyona hemen başlanmalıdır. Aşırı agresif sıvı sağaltımından kaçınılmalı, hastanın kalp probleminin olduğu göz ardı edilmemelidir. Bu aşamada hastanın normal kalp ritmi ve tansiyonunun monitörizasyonu önem kazanmaktadır. Hastanın hızlıca soğutulmasından kaçınılmalıdır, aşırı soğuk su ve buz havuzlarının ani periferal vasokonstriksiyona neden olarak kardiyak yük ve disaritmileri kötüleştireceği akılda tutulmalıdır. Bunun yerine serinletilmiş havlular ile hasta sarılmalı ve yavaş bir soğuma sağlanmalıdır. Genel bir kural olarak hastaların 39.4 0C’ye kadar soğutulmaları hedeflenmelidir.

Aşırı sıcaktan kaçının!

Günün en sıcak saatleri olan sabah 11 ile öğleden sonra 3 saatleri arasında hasta sahiplerinin köpeklerini gezinti amacıyla dışarı çıkarmaları kalp sağlığı açısından sakıncalı bulunmaktadır. Kalp hastalıklı geriatrik köpeklerin, aynı zamanda günün en kalabalık saatleri olan bu vakitlerde kalabalık kaldırımlarda, yoğun trafik ve gürültü ortamında ya da plajlarda bulunmaları ısı stresini daha da kötüleştirmektedir. Sıcak plaj kumları güneş ışınlarını yansıtmakta ve köpeklerin beden ısılarının hızlıca artmasına neden olmaktadır. Ayağımızı değdiremeyecek düzeyde, bizim için dahi sıcak olan kumsalların küçük dostlarımızın patileri için de uygun olmayacağını ve temas yoluyla beden ısılarını artırdığını unutmamalıyız. Bu durumdan kalp sağlığı da olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle ısı duyarlılıkları yüksek, tolerans düzeyleri düşük olan kalp hastalıklı köpeklerin; plaj ve kumsallarda denize yakın kesimlerde dolanmaları ısı stresini azaltmak açısından uygun görülmektedir.

Isı stresini azaltmada bir diğer pratik yöntemse hasta sahiplerinin buz küpleri ile köpeklerinin bedenine masaj yapmalarıdır. Birçok köpeğin oldukça sevdiği bu uygulama beden ısısını düşürmede oldukça etkili olmaktadır. Hatta evde kendimizin hazırlayabileceği, köpek bisküvileri ile tatlandırılmış buzdan kemikler köpekler için hem bir serinleme kaynağı hem de son derece eğlenceli bir besin olmaktadır. Kalp hastalıklı petlerin sıcak yaz aylarında aşırı egzersizden kaçınmaları ve sık sık traş ettirilmeleri beden ısılarını düşük tutmada etkili olabilmektedir.

Yeterli su tükettiğinden emin olun

Sıcak yaz aylarında küçük dostlarımızın içme suyu tüketimleri artmaktadır. Kalp hastalıklı köpekler için ise su tüketiminin düzenli olarak sağlanması kalp sağlığını korumada daha da büyük öneme sahiptir. Bu nedenle içme sularının taze, temiz ve yeterince serinletici olduğundan emin olmamız gerekmektedir. Su kapları güneş ışığına doğrudan maruz kalacak şekilde bırakılmamalıdır. Köpekler için özgürce koşturabilecekleri, ısı stresinden uzak parklar ve yeşil alanlar ideal oyun alanlarıdır. Suyu oyun aracı haline getirmek ise çoğu köpek için eşsiz bir eğlence kaynağı ve oldukça serinletici olmaktadır.

Ev ortamındaki kediler için sıcak ve nemli yaz ayları; kendilerine ev içinde serin bir yer aradıkları ve sürekli serin parke ya da zeminlerde uzandıkları zamanlar olarak hatırlanmaktadır. Kalp hastalıklı kediler için ev ısısının aşırı sıcak olmasından sakınılmalıdır.

Aşırı sıcakların giderek kendini hissettirdiği bugünlerde lütfen sokak ve caddelerimizde bulunan sahipsiz yardıma muhtaç dostlarımız için de bir kap suyu fazla görmeyelim.

 

Kaynaklara yazarından ulaşılabilir.